Organizacións wikimedistas de voluntariado en España participan na consulta pública do Ministerio de Cultura e Deporte previa á adaptación da Directiva á lexislación española.
Wikimedia España e Amical Wikimedia expresaron as súas reservas e comentarios ao articulado das Directivas europeas 2019/789 e 2019/790, sobre os dereitos de autor e dereitos afíns no mercado único dixital europeo. Ambas entidades asinaron un documento en resposta á consulta pública convocada polo Ministerio de Cultura e Deporte para redactar un borrador de anteproxecto de lei que inclúa o estipulado en ditas Directivas.

Nesta consulta, finalizada o pasado 16 de decembro, as organizacións asinantes reivindican o seu papel como entidades que traballan polo coñecemento libre e representantes de persoas que non exercen un papel pasivo ante o contido que ofrece Internet, senón que se trata de suxeitos activos na creación, en compartir e difundir a información, contido e cultura, sen os cales Internet carecería de sentido. Wikimedia reclama na súa posición que se escoite, ademais da industria creativa e ás grandes plataformas, a voz de quen crea este ecosistema dixital tan prezado: as persoas que son usuarias e creadoras de contidos na rede. Ademais, ambas organizacións subliñaron os principais riscos sobre o acceso á información e liberdade de expresión que entrañan algúns puntos da Directiva, así como as oportunidades para aumentar a protección do patrimonio cultural en liña que o Ministerio debería ter en conta á hora de realizar a transposición á lexislación española.

Entre estes destaca especialmente o Artigo 17, popularmente coñecido como o artigo dos “filtros automáticos de contido”, pois unha implementación descoidada abriría a porta a situacións de bloqueo preventivo de contido lexítimo xerado por usuarios. Outro artigo controvertido é o 15, onde o dereito de acceso á información e a verificación de fontes en contornas dixitais poden verse afectados por un exceso de celo na definición formal e tipolóxica das ligazóns -a unidade básica para compartir contido e información na internet- que faga o lexislador. Así mesmo, unha transposición pouco cautelosa do Artigo 5 pode resultar contraproducente para o ámbito educativo, pois a vontade inicial de trazar un panorama igualitario acerca das exencións de dereitos de autor en contornas educativas para todos os Estados membros pode verse dinamitada polo xurdimento dun armazón moi pouco claro de licenzas e excepcións.

Outros artigos sobre os que se mostrou inquietude son os 3, 4 e 7, onde se alerta do risco que as medidas tecnolóxicas de protección de contido e información convértanse nunha barreira dificilmente salvable por parte das persoas usuarias, que poden ver impedido o seu lexítimo acceso ao contido obxecto de protección, coartando así usos lexítimos de contido dixital que van máis aló do mero consumo de información, como a investigación ou a minería de datos e texto.

Finalmente, cabe mencionar varios artigos relacionados co patrimonio cultural e os seus usos en liña (6, 8-11 e 14). O movemento Wikimedia alenta ao Ministerio de Cultura e Deporte a aproveitar a oportunidade que supoñen para a preservación do patrimonio cultural algúns preceptos da nova Directiva europea. Ínstase, por exemplo, a clarificar o concepto de copia dixital de conservación ou preservación que protexe o Artigo 6; a fomentar a valorización e dar visibilidade ás obras fóra de comercio que propoñen os artigos 8-11 e a garantir a salvagarda do dominio público coa maior claridade posible na transposición do Artigo 14. As organizacións asinantes manifestan a súa inquietude ante unha transposición que achegue pouca claridade conceptual ou que non proporcione a suficiente seguridade xurídica ás persoas usuarias da internet e institucións culturais. En resumo, piden que se contemple adecuadamente a amplitude do fenómeno dixital respecto ao patrimonio cultural.

Tras esta primeira consulta pública, o Ministerio de Cultura e Deporte realizará un borrador de transposición ao que tamén se farán comentarios e achegas en fases posteriores. O prazo de adaptación á lexislación nacional dos Estados Membros, establecido polas institucións europeas, termina no mes de xuño de 2021.

Fonte da imaxe de portada:
Imagen de Ministry of the Presidency. Government of Spain, desde Wikimedia Commons
Máis información no blogue de Wikimedia España

Pin It on Pinterest

Share This